ABD Başkanı Donald Trump’ın “İran’ı sert şekilde vuracağız” açıklamasından sonra ABD ordusu İran’daki bazı hedeflere saldırılar düzenlediklerini duyurdu.

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), yerel saatle 21:15’te “İran’da birden çok hedefin vurulduğunu” açıkladı ve saldırının “İran’ın devam eden saldırganlığına yanıt olduğu” söylendi.

Öte yandan Reuters’ın haberine göre İran ordusu, Hürmüz Boğazı’nı tüm gemi geçişlerine kapattıklarını açıkladı. İran ve ABD’nin deniz güçleri arasında çatışmalar yaşandığı bildirildi.

İran medyası karara uymayan ve boğazı geçmeye çalışan iki geminin vurulduğu haberini de paylaştı. ABD ise Hürmüz Boğazı’ndan ticari gemi geçişinin sürdüğünü söyleyerek İran’ın açıklamasını reddetti.

11 Haziran Perşembe sabahı İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD’nin Bahreyn’deki 5. Filosu’nu insansız hava araçlarıyla hedef aldığını açıkladı.

Kuveyt, İran’dan gelen saldırılar nedeniyle hava sahasını geçici olarak kapattığını duyurdu.

Hürmüz Boğazı’nın kapatılması haberiyle petrol fiyatları da yükseldi. Asya piyasalarında Brent petrol fiyatı yüzde 2 yükselerek 95 doların üzerine çıktı.

Trump’tan ‘İran’la doğrudan temas’ iddiası

Karşılıklı saldırıların ardından Fox News kanalına konuşan ABD Başkanı Donald Trump, “İranlı yetkililerle doğrudan temas kurduğunu” ve İranlıların kendisinden savaşı durdurmasını istediğini iddia etti. İran, söz konusu iddiaları reddetti.

Trump’ın açıklamalarına yanıt olarak İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, İran’ın “her türlü baskı veya tehdide karşı kararlılıkla duracağını” söyledi.

Trump 10 Haziran Çarşamba günü erken saatlerde sosyal medya hesabında, “Onlar kendileri için harika olacak bir anlaşmayı müzakere etmek için çok uzun zaman harcadı, şimdi bedelini ödeyecekler” yazmıştı.

İran’ın askeri olarak “tamamen yenildiği” konusundaki sözlerini tekrarladı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise ABD’yi “gönderdiği çelişkili mesajlar, pozisyon ve taleplerindeki tekrar eden değişiklikler ve ateşkesi defalarca ihlal etmesi yoluyla bu diplomatik sürece zarar vermekle” suçladı.

İran’ın durumu yeniden değerlendirmesi gerektiğini söyleyen Bekayi, herhangi bir diplomatik sürecin asgari düzeyde istikrar gerektirdiğini ekledi.

Öte yandan 10 Haziran Çarşamba günü Hindistan hükümeti, Umman yakınlarında ticari bir gemiye yönelik saldırının ardından üç Hintli denizcinin kaybolduğunu ve 21 mürettebatın kurtarıldığını açıkladı.

Hindistan hükümeti “Bölgede ticari gemi taşımacılığına ve sivil altyapıya yönelik hedef almanın sona ermesi gerektiğini” söyledi.

ABD ordusu, Umman Körfezi’nde “İran’dan petrol taşımayı deneyerek devam eden ablukayı ihlal eden bir petrol tankerini vurduğunu” açıkladı.

Açıklamaya göre bir ABD uçağı, Palau bayraklı Settebello’nun makine dairesine, mürettebatın “Amerikan güçlerinin talimatlarına defalarca uymaması” üzerine “hassas mühimmat” ateşledi.

ABD, Şubat ayında Tahran’a yönelik ABD ve İsrail saldırılarına karşılık olarak İran’ın Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatmasının ardından İran limanlarını abluka altına alıyor.

Settebello, ABD’nin ateş açtığı sekizinci gemi oldu.

Bu hafta başlarında, yaptırım altındaki bir petrol tankerinin mürettebatı, geminin Umman açıklarında bir ABD füzesi tarafından vurulmasının ardından Umman ordusu tarafından kurtarılmıştı. Mürettebat yine Hintliydi.

Apache helikopterinin düşmesi

ABD, İran’a yönelik saldırılarını 8 Haziran Pazartesi günü Apache helikopterinin düşürülmesine “orantılı bir yanıt” olarak tanımladı.

9 Haziran’da İran hava savunma sistemlerini, yer kontrol istasyonları ve Hürmüz Boğazı yakınlarındaki radar sahalarının hedef alındığını açıklandı.

Trump daha önce kendi sosyal medya platformu Truth Social’da helikopterin Hürmüz Boğazı’nda devriye gezerken “düşürüldüğünü” söylemişti.

Fox News, Trump’ın 10 Haziran’da İran’a ait bir insansız hava aracının “çok alçaktan” uçarken helikoptere çarptığını ancak patlamadığını söylediğini aktardı.

İki mürettebatın da Amerikan ordusu tarafından kurtarıldığı belirtildi.

ABD ve İsrail, 28 Şubat’ta İran’a yönelik geniş çaplı saldırılar düzenledi, ülkenin dini lideri Ali Hamaney’i öldürdü.

İran buna İsrail ve Körfez’deki ABD müttefiki ülkelere saldırılar düzenleyerek karşılık verdi.

Nisan ayının başında ABD ve İran, başlangıçta iki hafta sürecek bir ateşkes üzerinde anlaşmaya vardı.

Taraflar o zamandan bu yana tam ölçekli çatışmalara geri dönmeden aralıklı olarak karşılıklı ateş açmayı sürdürüyor.

Bu arada iki ülke temsilcileri Pakistan’da yapılan müzakerelerle kalıcı bir çözüm bulmaya çalıştı.

10 Haziran’da Birleşmiş Milletler’in (BM) nükleer denetim kurumu Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), İran’ın uranyum stoku ve üretim tesislerine ilişkin ayrıntı vermesini isteyen ABD destekli bir kararı kabul etti.

UAEA’nın merkezinin bulunduğu Viyana’daki İran’ın BM Misyonu, kararı eleştirerek “Karar ikiyüzlü biçimde diplomatik bir çözüme destek verdiğini ifade ederken ABD eş zamanlı olarak İran’ın sivil altyapısı dahil olmak üzere yeni saldırı eylemlerinde bulunuyor ve farklı platformlarda çatışmayı teşvik ediyor” dedi.

İran’ın nükleer programı, İran ile ABD ve İsrail arasındaki müzakerelerin merkezinde yer alıyor.

Bu iki ülke, İran’ın nükleer bomba geliştirmeye çalıştığını ileri sürerek programa karşı muhalefete öncülük ediyor.

İran ise nükleer programının tamamen barışçıl olduğunu savunuyor ve nükleer silah geliştirmeye çalıştığı iddialarını reddediyor.